Tütüncübaşı Hukuk Danışmanlık
20 Şubat 2020 tarihinde Resmî Gazete ‘de yayınlanarak yürürlüğe giren “Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun”a TBMM genel kuruldaki görüşmelerde eklenen maddeler ile Emlak Vergisi Kanunu’nun Değerli Konut Vergisine ilişkin hükümlerinde değişiklikler yapılması kabul edildi. 15 Ocak 2021 tarihinde 31365 sayılı Resmi Gazete’de Değerli Konut Vergisi Uygulama Tebliği yayımlandı.
Öncelikle belirtmek gerekecektir ki değeri 5 milyon Türk Lirasının altındaki konutlar değerli konut vergisine tabi değildir. 5 milyon Türk Lirasının üzerindeki konutlar bu verginin konusunu oluştururken, konutun mülkiyeti paylı mülkiyet ise, her malik kendi hissesi oranında hesaplanacak vergi tutarını; konutun mülkiyeti elbirliği mülkiyeti ise, vergi miktarından müteselsilen sorumlu olacaklardır.
Eğer bir kişinin 5 milyon Türk Lirası üzerinde yalnızca bir tane taşınmazı var ise değerli konut vergisinden muaf olacaktır. Bu kişinin birden fazla taşınmazı da olabilir ancak bu durumda içlerinden yalnızca birinin 5 milyon Türk Lirası üzerinde olması gerekir ve bu taşınmaz da muaf tutulur.
Kişinin birden fazla sayıda 5 milyon Türk Lirası üzerinde taşınmazı var ise bunlardan değeri en düşük için ödemeyecek diğerlerinin tamamı için ödeyecektir. Örneğin kişinin 1 tane 10 milyon Türk Lirası değerinde, üç tane de 15 milyon Türk Lirası değerinde taşınmazı olsun. Bunlardan en düşük olan 10 milyon Türk Lirası değerindeki taşınmaz için ödemeyecek üç tane 15 milyon Türk Lirası değerindekiler için ödeyecektir.
Değerli konutun maliki, eğer intifa hakkı sahibi varsa maliki değil intifa hakkı sahibi, ikisi de yoksa, konuta malik gibi tasarruf eden kimse Değerli Konut Vergisi ödeyecektir. Değerli Konut Vergisine tabi meskenin nasıl edinildiğinin bir önemi bulunmamaktadır. Miras yoluyla edinilmiş olabileceği gibi, satın alınmış veya bağış ile kazanılmış da olabilecektir. Yine değerli konutun banka kredisi ile alınmış olmasının yahut üzerinde ipotek bulunup bulunmamasının önemi yoktur. Konutta oturulup oturulmadığı, kiraya verilip verilmediği de önem içermemektedir.
Eski düzenlemede konutun değerini tespit yetkisi, toplu değerleme yöntemine göre hesaplama yapmak üzere Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’ne verilmişti. Bu yetki yeni düzenleme ile kaldırıldı, TKGM değerli konut vergisi siteminin dışında bırakıldı. Yeni düzenleme ile emlak vergisine esas alınan değer, başka bir şeye gerek olmadan kanunen değerli konut vergisine de esas alınacaktır. Artık Emlak Vergisi Kanunu’nun 29 uncu maddesinde belirlenen değer hem emlak vergisine esas olacak hem de değerli konut vergisine esas alınacak.
Verginin oranı ise belirlenen bir tarifeye göre ödenecektir. Buna göre mesken nitelikli taşınmazlardan vergi değeri 5.000.001 TL ile 7.500.000 TL arasında olanlar (bu tutar dahil) binde 3, vergi değeri 7.500.001 TL ile 10.000.000 TL arasında olanlar ilk 2.500.000 TL için binde 3, aşan kısmı için binde 6, vergi değeri 10.000.001 TL’dan fazla olanlar ilk 2.500.000 TL için binde 3, ikinci 2.500.000 TL için binde 6, aşan kısım için ise binde 10 oranlarında vergi ödeyecektir. Mükellefiyet ise taşınmazın Emlak Vergisine esas değerinin 5.000.000 TL’nı aştığı tarihi takip eden yıldan itibaren başlayacak olup, ilk beyanname 2021 yılının şubat ayında verilecek ve aynı yıl Şubat ve ağustos aylarının sonuna kadar iki eşit taksitte ödenecektir.
Av. Irmak ERTEN